Veliki iskorak ka čistom Vrbasu

15. april 2014

image“Sad kad imamo mapirane tačke zagađenja, mi ćemo preuzeti konkretne poteze i otkloniti sve divlje deponije”, rekao je Huso Sušić, načelnik opštine Donji Vakuf

U okviru UNDP projekta „Čist Vrbas“, Centar za klimatska istraživanja iz Banjaluke je na cijelom toku rijeke Vrbas zabilježio sve lokacije i izradio mapu izvora zagađenja rijeke. Cilj mapiranja zagađenja i izrade baze podataka o zagađivačima rijeke Vrbas je pomoć lokalnim vlastima i građanima u uklanjanju ilegalnih deponija i sprečavanju izlijevanja otpadnih voda u rijeku Vrbas, te unapređenje kvaliteta životne sredine.

„Ovo je prvo istraživanje o zagađivačima cijele jedne rijeke u Bosni i Hercegovini i široj regiji, i prvi put je je urađeno mapiranje svih tačaka zagađenja rijeke. Tačno su zabilježene sve lokacije zagađenja kako bi opštine mogle planski i konkretnim aktivnostima zaštititi rijeku i njene obale. UNDP u okviru projekta „Čist Vrbas“ već nekoliko godina pomaže zaštitu Vrbasa kao prirodnog bogatstva koje ima velik i neiskorišten turistički i ekonomski potencijal“, rekao je Goran Vukmir, šef regionalne kancelarije UNDP u Banjaluci.

Tim stručnjaka Centra za klimatska istraživanja iz Banjaluke je prošao cijeli tok Vrbasa u dužini od 235 km, od izvora na planini Vranici, do ušća u Savu. Zabilježeno je 307 lokacija/izvora zagađenja, od čega je 115 ilegalnih deponija duž čitavog toka rijeke, stepen zagađenosti obala otpadnim materijalom, kao i gustina i koncentracija pojedinih zagađivača.

„Koristeći podatke s terena, kreirali smo jedinstvenu bazu koja se može integrisati sa svim GIS sistemima. Ova baza daje jasan prikaz mjesta zagađenja, što će omogućiti opštinama i komunalnim preduzećima da ih uklone i saniraju, a utvrđene su i kritične zone, što omogućava preventivno djelovanje. Projektom je takođe izrađeno 8 mapa lokacija zagađivača na nivou opština. Sve opštine u slivu Vrbasa su dobile rezultate istraživanja, i prošle kroz kratku obuku za implementaciju GIS baze podataka“, rekao je Davorin Bajić iz Centra za klimatska istraživanja Banjaluka.

“Sad kad imamo mapirane tačke zagađenja, mi ćemo preuzeti konkretne poteze i otkloniti sve divlje deponije. Posebno sada kada nam predstoji prvenstvo u flyfishing-u .Već ove godine mi moramo otkloniti sve deponije u našoj opštini, nema ih puno, ali imamo još zagađivača”, rekao je Huso Sušić, načelnik opštine Donji Vakuf.

“Opština Jajce ima veliki problem kada je u pitanju zagađenost voda, odlaganje i prikupljanje otpada, kao i rad komunalnih preduzeća. Do sada nismo uradili puno posla i dosta je toga u fazi realizacije, radimo izgradnju kanalizacije za veliko područje grada. Kada je u pitanju odlaganje komunalnog otpada imamo problem jer još ne skupljamo otpad sa cijelog područja opštine i jer nemamo mjesto za odlaganje tog komunalnog otpada”, rekao je Edin Hozan,  načelnik opštine Jajce.

“Rijeka Vrbanja trenutno nema industrijskih zagađivača, ali imamo problem zagađenja i divljih deponija , kao i problem sa našim opštinskim komunalnim preduzećem koje je bilo u teškom stanju i koje smo uz napore uspjeli da malo opravimo, i koje sada pozitivno posluje. Sada ćemo se posvetiti stvaranju mogućnosti da građani odlažu smeće na mjesta predviđena za tu namjenu. Nadam se da ćemo ovih dana početi i izgradnju reciklažnog dvorišta, gdje ćemo razvrstavati otpad i gdje možemo ostvariti i ekonomsku korist jer ćemo otpad i prodavati”, rekao je Dalibor Vučanović, načelnik opštine Kotor Varoš.

Izvještaj sa rezultatima projekta „Kreiranje GIS baze podataka i mapiranje zagađivača u toku rijeke Vrbas“  i svi prikupljeni podaci dostupni su javnosti na web adresi: http://gis.pmfbl.org/vrbas/desktop/ccr/examples/geoportal/index.html

UNDP projekat „Čist Vrbas“ ukupne vrijednosti 1,3 miliona KM finansira se sredstvima Vlade Japana i opština sliva rijeke Vrbas, u partnerstvu sa kompanijama Coca Cola i Eko Pak d.o.o. Projekat se zasniva na privatno javnom partnerstvu, a u njemu učestvuju 13 opština sliva rijeke Vrbas, nadležna entitetska i kantonalna ministarstva i agencije, kao i privatne kompanije, sa zajedničkim ciljem da se spriječi zagađenje rijeke i njenih obala, te da se pomogne razvoj privrede i stvaranje novih radnih mjesta u lokalnim zajednicama.

Infografika